Atatürk Üniversitesi - Dijital Arşiv Açık Erişim Sistemi

DSpace Repository

İstem dışı düşünce olarak havâtır ve dinî sorumluluk değeri

Show full item record

Title: İstem dışı düşünce olarak havâtır ve dinî sorumluluk değeri
Author: PROF. DR. SİNAN ÖGE
Abstract: Havâtır konusu Allah-insan ilişkisi bağlamında kelâm ilminin ilgilendiği bir ko-nudur. Mu‘tezile ve Ehl-i sünnet eksenindeki çalışmamız hem Allah'ın fiillerinin anlaşıl-masında hem de insanın mükellefiyetinin anlamlandırılmasında önemli bir yere sahiptir. Zira istem dışı düşünceler bağlamında ele aldığımız havâtır, kazanmış olduğu teolojik içerikle birlikte insanda dinî ve ahlakî bir bilinç oluşturarak asıl yaratılış gayesine göre eylemde bulunmasını sağlayacaktır. Mu‘tezilî düşünürler havâtıra, nazarı destekleyici bir misyon atfederek, bilgide objektifliği sağlamayı amaçlamışlardır. Ayrıca bununla, insanın Allah karşısındaki sorumluluğu bağlamında ortaya koyacağı fiillerinin mazeretini bertaraf etmeyi de hedeflemişlerdir. Ehl-i sünnet âlimleri ise havâtırı, teklif bağlamından öte in-sanın iç dünyasını anlama çabası kapsamında değerlendirerek dikkatleri insanın müthiş yapısına çekmişlerdir. Zira teklifin gerçekleşmesinden önce olan karar verme aşamasının tahlil edilmemesi, teklifin anlaşılmaması anlamına gelecektir. Bu sebeple onlar daha çok insanın iç dünyasında gerçekleşen bu vb. durumların nasıl bir süreç sonunda ortaya kon-duğunu anlamaya çalışmışlardır. Dolayısıyla Mu‘tezile'de havâtır, teklifin sahih olabil-mesi için İlahî fiilin neticesinde ortaya çıkan bir vâcib bir uyarı iken; Ehl-i sünnette eyle-min ortaya çıkmasından önce kalpte meydana gelen süreçlerden yalnızca biridir.
URI: http://hdl.handle.net/123456789/2792
Date: 2018-01-01


Files in this item

Files Size Format View

There are no files associated with this item.

This item appears in the following Collection(s)

Show full item record

Search DSpace


Advanced Search

Browse

My Account

Context